น้ำมันปลาคืออะไร? โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

เมื่อ 20 กว่าปีก่อนน้ำมันปลาแทบจะไม่มีใครรู้จัก 

แต่ในวันนี้กลับเป็นกระแสที่ได้รับความนิยมทั่วโลก วันนี้คุณลองหยิบขวดน้ำมันปลาที่คุณซื้อมาแล้วลองอ่านฉลากมาเทียบกับบทความของเราเพื่อดูว่าคุณรู้จักน้ำมันปลาดีซักแค่ไหนและซื้อมาแล้วคุ้มหรือไม่

ทำไมชาวเอสกิโมจึงเป็นโรคหัวใจน้อยมาก

 จุดเริ่มต้นในความสนใจเกี่ยวกับกรดไขมันในน้ำมันปลา เริ่มเกิดขึ้นเมื่อกลุ่มแพทย์ชาวเดนมาร์คติดตามผลการทดลองใช้ยา aspirin เพื่อป้องกันปัญหาหลอดเลือดหัวใจอุดตัน พบว่าตัวยา aspirin ที่นอกเหนือจากการบรรเทาปวดแล้วยังให้ฤทธิ์ต้านการแข็งตัวของเลือดได้อีกด้วย แพทย์จึงเริ่มเข้าใจสมมุติฐานของการเกิดโรคหัวใจอุดตัน โดยพบว่าขบวนการเกิดลิ่มเลือด (thrombo genesis) เป็นสาเหตุหลักที่อีกประการหนึ่งของปัญหาโรคหัวใจและหลอดเลือด จากความเข้าใจในแนวคิดดังกล่าว แพทย์ยังไปค้นพบอีกว่าชาวเอสกิโมมีปัญหาเรื่องโลหิตแข็งตัวช้าและมีโอกาสเป็นโรคหัวใจและหลอดเลือดต่ำมาก เมื่อศึกษาถึงโภชนาการ พบว่าอาหารที่ชาวเอสกิโมรับประทานในชีวิตประจำวันคือปลาและแมวน้ำ ซึ่งมีกรดไขมัน omega-3 ปริมาณสูง แพทย์และนักวิจัยจึงเริ่มหันมาให้ความสนใจต่อกรดไขมัน omega-3 มากขึ้นว่าจะให้ผลในการรักษาโรคดังกล่าวได้หรือไม่

น้ำมันปลาคืออะไร??

 น้ำมันปลาคือน้ำมันที่สกัดจากส่วนของเนื้อปลา หนัง หัว และหางของปลาทะเลน้ำลึกโดยเฉพาะปลาในเขตหนาว ในน้ำมันปลาธรรมชาติที่สกัดมาได้จะมีกรดไขมันหลายชนิด แต่ที่สำคัญและมีการนำมาใช้ทางการแพทย์ ได้แก่กรดไขมันกลุ่มโอเมก้า 3 และ โอเมก้า 6 ซึ่งประกอบด้วยกรดไขมันไม่อิ่มตัวเชิงซ้อน (Polyunsaturated fatty acid = PUFA)

โอเมก้า 3 จะมีชื่อทางเคมีว่า Alpha Lenolenic acid และในโอเมก้า 3 จะมีกรดไขมันที่สำคัญอยู่ 2 ชนิด คือ EPA (Eicosapentaenoic = กรดไอ-โคซาเพนตาอีโนอิก) และ DHA (Docosahexaenoic acid = กรดโดโคซาเฮ็กซาอีโนอิก) เป็นกรดไขมันที่จำเป็นต่อร่างกาย เพราะร่างกายไม่สามารถสร้างขึ้นเองได้ ต้องได้รับจากอาหารเท่านั้น อัตราส่วนของ EPA : DHA ที่เหมาะสมที่ร่างกายของเราจะนำไปใช้ได้ดีควรจะเป็น 18 : 12

ความจริงแล้วกรดไขมันกลุ่มโอเมก้า 3 ไม่ได้มาจากแหล่งอาหารทะเลเพียงอย่างเดียว ในพืชบางชนิดที่มีกรดแอลฟาไลโนเลนิค (alpha linolenic acid) เมื่อรับประทานเข้าไป ร่างกายจะสามารถเปลี่ยนกรดชนิดนี้เป็นกรด EPA และ DHA ได้ แต่การสร้างนี้เกิดขึ้นได้ช้าและจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อร่างกายของคุณไม่ขาดเอนไซม์ที่จะใช้ในขบวนการเมตาโบลิซึมนี้ พืชที่พบ ได้แก่น้ำมันลินสีด ผลวอลนัทและน้ำมันวอลนัท แฟลกซ์สีด เรปสีด น้ำมันคาโนล่า น้ำมันถั่วเหลือง น้ำมันข้าวโพด ผักขม  และ ผักกาดเขียว

กรดไขมันในกลุ่มโอเมก้า 6 เป็นกรดที่สำคัญอีกชนิดหนึ่งซึ่งมีผลในการลดไขมันในเส้นเลือด พบมากในน้ำมันพืชหลายชนิด เช่น น้ำมันดอกทานตะวัน น้ำมันข้าวโพด น้ำมันดอกคำฝอย น้ำมันถั่วเหลือง เป็นต้น

น้ำมันปลาต่างจากน้ำมันตับปลาอย่างไร

น้ำมันปลาต่างจากน้ำมันตับปลาตรงที่น้ำมันตับปลาสกัดจากตับของปลาทะเลบางชนิด ซึ่งมีวิตามิน A และ D ในปริมาณสูง จึงเหมาะสำหรับเสริมสร้างกระดูกและสายตา ซึ่งในน้ำมันตับปลามีน้อยกว่ามาก

ตอนต่อไป เราจะมาถึงเรื่องที่ท่านอยากรู้ กินไปแล้วมันดีอย่างไรนะ หากคุณๆอยากทราบข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับอาหารเสริมและวิตามินต่างๆ สามารถขอคำแนะนำเพิ่มเติมได้จากเภสัชกรใจดีที่ร้านยาหรือที่โรงพยาบาลได้เลยครับ พวกเราเภสัชกรยินดีและเต็มใจรับใช้พี่น้องครับ

แหล่งข้อมูล

•เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล สงวนลิขสิทธิ์ 20 พย. 2555

ห้ามนำบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ โดยผู้เขียนไปเผยแพร่เชิงพาณิชย์ ให้นำไปเผยแพร่เป็นวิทยาทานหรือเพื่อการศึกษาเท่านั้น ผู้ประกอบการเว็บไซต์ต้องยึดหลักความเคารพและคำนึงถึงลิขสิทธิ์ในการสร้างสรรค์งานเขียน และจริยธรรมทางธุรกิจ

การนำเอาบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ ซึ่งผลิตขึ้นโดยผู้เขียนไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตและผลิตซ้ำเพื่อเผยแพร่ กรุณาอ้างอิงแหล่งที่มาและCopy url address ไปด้วย เพื่อให้ผู้อ่านสามารถลิ้งค์กลับมาอ่านบทความจากเว็บไซต์ของผู้เขียนได้โดยตรง

บทความนี้เขียนขึ้นเพื่อเป็นการส่งเสริมสุขภาพ ไม่แนะนำให้นำไปใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรคด้วยตนเอง ขอความกรุณารับคำปรึกษาได้โดยตรงจากบุคลากรสหวิชาชีพทางสาธารณสุข รวมทั้งเภสัชกรใจดีที่พร้อมดูแลสุขภาพพ่อแม่พี่น้องนะครับ

·         Robert Oh, Practical Applications of Fish Oil (-3 Fatty Acids) in Primary Care, Department of Family Medicine, MCHJ-FP, Madigan Army Medical Center, Ft. Lewis, Washington, www.jabfm.org

·         Fats, Fish Oil and Omega-3-Fatty Acids, www.medicinenet.com

·         วาทิต ศาสตระวาทิต งานวิจัยเภสัชอุตสาหกรรมและผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ “น้ำมันปลา” องค์การเภสัชกรรม, www.gpo.or.th/rdi

·         วินัย ดะห์ลัน กรดไขมันไม่อิ่มตัวโอเมก้า-3 บทบาทใหม่ในทางการแพทย์และอุตสาหกรรม รายงานประจำปี 2538 - 2539 สมาคมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทางอาหารแห่งประเทศไทย

·         สมพงษ์ สหพงศ์ น้ำมันปลา น้ำมันลดไขมัน, พิมพ์ครั้งที่ 4, สำนักพิมพ์รวมทรรศน์, กรุงเทพฯ กรกฎาคม 2538

·         เสก อักษรานุเคราะห์. มาบริโภคน้ำมันปลากันเถอะ, http://geocities.com/Tokyo/Harbor/2093

·         น้ำมันปลา, www.bangkokhealth.com

·     น้ำมันปลา จับปลาทะเลมาปั้นเป็นเม็ด โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2009/03/13/entry-1

·     น้ำมันปลา omega-3 กินไปทำไม โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2009/03/13/entry-2

·     น้ำมันปลา omega-3 กินไปทำไม โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2009/03/13/entry-2

·     น้ำมันปลา omega-3 ความเชื่อกับความจริง โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2009/03/14/entry-1